Erindi um skipatæknideild

Mynd: Einar Magnús Magnússon


Síðastliðinn föstudags hélt Guðmundur Kristinn í skipatæknideild erindi í föstudagskaffinu. Erindið má nálgast hér. Guðmundur fór m.a. yfir helstu verkefni deildarinnar en þau eru m.a.:

  • Meðferð teikninga og annarra gagna þegar smíða á nýtt skip, gera þarf breytingar á skipi eða notað skip er flutt inn til landsins.
  • Mæling skipa og útgáfa svokallarða mælibréfa. Þessar mælingar eru framkvæmdar að fyrirmælum skipalaga sem gera ráð fyrir að öll skip frá 6 metrum og upp að 24 metrum skuli mæld og tonnatala reiknuð samkvæmt íslenskum reglum. Fyrir skip stærri en 24 metrar gilda hins vegar alþjólegar mælingareglur.
  • Starfsmenn deildarinnar koma að hallaprófunum og yfirferð stöðugleikagagna. Í gildi eru lög og reglur um lágmarksstöðugleika skipa en atriði sem hafa áhrif á stöðugleika skips eru metin hverju sinni. Það eru atriði eins og afli, olía veðurfar og fjöldi farþega sem færa sig skyndilega borða á milli til að sjá t.d. hval.

Auk þess að fara yfir þessu helstu verkefni fór Guðmundur einnig um þær breytingar sem eru framundan er varða eldsneyti skipa. Evrópusambandi hefur sett sér viðmið um að minnka losun gróðurhúsalofttegunda um að minnsta kosti 55% fyrir árið 2030. Ísland hefur sett sér orkustefnu sem snýr að því að draga úr notkun jarðefnaeldsneyta en nota þess í stað endurnýjanlega orkugjafa.

Guðmundur benti á að í kjölfarið á orkustefnunni kom svo út viðamikil skýrsla starfshóps um græn skref í sjávarútvegi árið 2021. Í skýrslunni er velt m.a. upp ýmsum möguleikum á nýorku til framtíðar og var Verkfræðistofunni Eflu falið að skoða möguleikana og flokka eftir fýsileika.

Til leiks voru nefndir 13 orkugjafar sem bornir voru saman við jarðolíu.

Orkugjafarnir voru svo skoðaðir með tilliti til:
• Að geta mætt þörf árið 2030
• Að geta nýtt innviði: birgðatanka, reglur o.s.frv.
• m.t.t. Kostnaðar við framleiðslu orkugjafans og smíði eða breytingar á skipum
• Samdráttar í losun
• Vélbúnaðar, þ.e.as, er hann til staðar fyrir þessa orkugjafa

Þeir nýorkugjafar sem taldir eru núna að muni skipta mestu við að snúa við kolefnislosun og skila okkur inn í framtíð án jarðefnaeldsneytis eru samkvæmt Guðmundi:

Ammoníak
Vetni
Metanól
Rafmagn
Líf-dísil (þar með talin repjuolía)

Ef við skoðum nefnda orkugjafa með tilliti til framboðs, innviða, kostnaðar, vélbúnaðar og samdrátt í losun
má sjá, samkvæmt Guðmundi, að það er einungis einn orkugjafi sem skorar mjög hátt í öllum flokkum, það er Lífdísil. skorar 22 punkta hérna.

M.t.t. losunarþáttarins eingöngu, þá sést að tveir orkugjafar skora áberandi lægst, Ammoníak og olía,
en þar sem olían er á útleið, þá er spurning hvort við höldum í Ammoníakið eitthvað áfram.

Vetni skorar næst-lægst og þá sérstaklega vegna innviða og kostnaðar.
Metanól og Rafmagn eru þarna á svipuðu róli, þó skora innviðir og kostnaður hærra en Vetnið.

Þar sem losunarþáttur orkugjafa er í miklum fókus núna, væri vel hægt að henda því fram
að orkugjafar eins og: Lífdísil, Metanól, Rafmagn og Vetni muni verða okkar helst orkugjafar til framtíðar.

Hvort þetta verður raunveruleikinn, mun framtíðin leiða í ljós.